Hafıza süreçleri nelerdir?

Hafıza, insan zihninin karmaşık ve etkileyici bir özelliğidir. Bu süreç, öğrenilen bilgilerin kaydedilmesi, saklanması ve gerektiğinde hatırlanmasını içerir. Hafıza mekanizmaları, bireylerin deneyimlerini anlamlandırmasını ve geçmişle bağlantı kurmasını sağlayarak, günlük yaşamda kritik bir rol oynar. Bu yazıda hafıza süreçlerini daha derinlemesine inceleyeceğiz.

Hafıza süreçleri genellikle üç ana aşamada incelenir: kayıt, saklama ve geri çağırma. 

Kayıt (Encoding): Bilgilerin hafızaya alınma sürecidir. Bu aşama, dış dünyadan gelen bilgilerin algılanması ve zihinde temsil edilmesiyle başlar. Üç ana alt aşamaya ayrılır:

Saklama (Storage): Kayıt edilen bilgilerin hafızada tutulması sürecidir. Bu aşama, bilgilerin kısa süreli ve uzun süreli hafızada saklanmasını içerir:

Geri Çağırma (Retrieval): Saklanan bilgilerin hatırlanması ve kullanılmasını içerir. İki tür geri çağırma ile gerçekleşir:

• Dikkat: Bilgilerin kaydedilmesi için öncelikle dikkat edilmesi gerekir. 
• Algılama: Dikkat edilen bilgiler algılanır ve duyular aracılığıyla gerçekleşir. 
• Şifreleme: Algılanan bilgiler, zihinde anlamlı bir biçimde düzenlenir ve semboller veya kavramlar şeklinde kodlanır. 

• Kısa Süreli Hafıza: Bilgilere geçici olarak erişim sağlar ve genellikle 20-30 saniye boyunca bilgileri saklayabilir. 
• Uzun Süreli Hafıza: Bilgilerin kalıcı olarak depolandığı ve gerektiğinde geri çağrılabildiği bir sistemdir. 

• Serbest Geri Çağırma: Bilgilerin hatırlanması için herhangi bir ipucu olmadan yapılan geri çağırmadır. 
• Yardımcı Geri Çağırma: Bilgilerin hatırlanması için ipuçlarının kullanıldığı geri çağırmadır. 

1. Kayıt (Encoding): Bilgilerin hafızaya alınma sürecidir. Bu aşama, dış dünyadan gelen bilgilerin algılanması ve zihinde temsil edilmesiyle başlar. Üç ana alt aşamaya ayrılır:
   • Dikkat: Bilgilerin kaydedilmesi için öncelikle dikkat edilmesi gerekir. 
   • Algılama: Dikkat edilen bilgiler algılanır ve duyular aracılığıyla gerçekleşir. 
   • Şifreleme: Algılanan bilgiler, zihinde anlamlı bir biçimde düzenlenir ve semboller veya kavramlar şeklinde kodlanır. 
2. Dikkat: Bilgilerin kaydedilmesi için öncelikle dikkat edilmesi gerekir. 
3. Algılama: Dikkat edilen bilgiler algılanır ve duyular aracılığıyla gerçekleşir. 
4. Şifreleme: Algılanan bilgiler, zihinde anlamlı bir biçimde düzenlenir ve semboller veya kavramlar şeklinde kodlanır. 
5. Saklama (Storage): Kayıt edilen bilgilerin hafızada tutulması sürecidir. Bu aşama, bilgilerin kısa süreli ve uzun süreli hafızada saklanmasını içerir:
   • Kısa Süreli Hafıza: Bilgilere geçici olarak erişim sağlar ve genellikle 20-30 saniye boyunca bilgileri saklayabilir. 
   • Uzun Süreli Hafıza: Bilgilerin kalıcı olarak depolandığı ve gerektiğinde geri çağrılabildiği bir sistemdir. 
6. Kısa Süreli Hafıza: Bilgilere geçici olarak erişim sağlar ve genellikle 20-30 saniye boyunca bilgileri saklayabilir. 
7. Uzun Süreli Hafıza: Bilgilerin kalıcı olarak depolandığı ve gerektiğinde geri çağrılabildiği bir sistemdir. 
8. Geri Çağırma (Retrieval): Saklanan bilgilerin hatırlanması ve kullanılmasını içerir. İki tür geri çağırma ile gerçekleşir:
   • Serbest Geri Çağırma: Bilgilerin hatırlanması için herhangi bir ipucu olmadan yapılan geri çağırmadır. 
   • Yardımcı Geri Çağırma: Bilgilerin hatırlanması için ipuçlarının kullanıldığı geri çağırmadır. 
9. Serbest Geri Çağırma: Bilgilerin hatırlanması için herhangi bir ipucu olmadan yapılan geri çağırmadır. 
10. Yardımcı Geri Çağırma: Bilgilerin hatırlanması için ipuçlarının kullanıldığı geri çağırmadır.